مخمل کوه لرستان ، سفری به قلب طبیعت مینیاتوری ایران

اما چه چیزی مخمل کوه لرستان را از سایر جاذبه های کوهستانی ایران متمایز می نماید؟ پاسخ در تضاد بی نظیر میان صلابت سنگ و لطافت گلسنگ های بهاری آن است. آیا برای سفری خاطره انگیز به دل این طبیعت مینیاتوری آماده اید؟ برای کشف تمام رازها و راهنمای کامل این سفر، پیشنهاد می کنیم در ادامه این مطلب را در مجله گردشگری خبرنگاران بخوانید تا با دیدی بازتر قدم به این بهشت پنهان بگذارید.

تعیینات مخمل کوه | مخمل کوه لرستان کجاست؟

مخمل کوه یکی از پدیده های زمین شناسی منحصربه فرد در رشته کوه زاگرس شرقی است که در شمال استان لرستان واقع شده است. این کوه باشکوه با ارتفاعی در حدود 1,900 متر از سطح دریا، به عنوان یکی از مرتفع ترین و در عین حال زیباترین جاذبه های کوهستانی منطقه شناخته می گردد. بافت صخره ای این کوه به علت قدمت زمین شناسی بالا و رسوبی بودن، بستر مناسبی را برای رشد گلسنگ ها فراهم نموده است؛ موجودات مینیاتوری که در فصل بهار با بارش باران، جان تازه گرفته و رنگ کوه را به سبزی درخشان بدل می نمایند.

از نظر موقعیت جغرافیایی، این شاهکار طبیعی در شمال شهر خرم آباد واقع شده است. فاصله مخمل کوه تا مرکز شهر خرم آباد تنها 9.5 کیلومتر است که با خودروی شخصی یا تاکسی، در مدت زمان تقریبی 17 دقیقه می توان به آن دسترسی پیدا کرد. این نزدیکی فوق العاده به شهر، امکان دسترسی راحت به امکانات رفاهی و اقامتی را برای گردشگران فراهم می سازد.

اگر از منطقه ها دورتر قصد سفر به این دیار پررمزوراز را دارید، سریع ترین و راحت ترین راه، خرید بلیط هواپیما خرم آباد و فرود در فرودگاه این شهر است تا در کوتاه ترین زمان ممکن، خود را به دامنه این کوه افسانه ای برسانید. برترین زمان بازدید از این منطقه، اواسط اسفند تا اواخر اردیبهشت ماه است؛ زمانی که مخملِ کوه در سبزترین حالت خود خودنمایی می نماید.

لوکیشن مخمل کوه خرم آباد روی نقشه

مسیر دسترسی به مخمل کوه خرم آباد

برای رسیدن به این تفرجگاه رویایی، گزینه های متعددی پیش روی شماست که متناسب با سلیقه و سبک سفر خود می توانید یکی از آن ها را انتخاب کنید. اگر از علاقه مندان به سفرهای ریلی و تماشای منظره ها کوهستانی مسیر از پشت پنجره های قطار هستید، باید بدانید که شهر خرم آباد به طور مستقیم به شبکه ریلی متصل نیست. با این حال، نزدیک ترین مسیر ریلی به این جاذبه، خرید بلیط قطار دورود است.

ایستگاه راه آهن دورود در فاصله 81.7 کیلومتری مخمل کوه واقع شده است و شما پس از پیاده شدن از قطار، می توانید با یک رانندگی حدوداً یک ساعت و ربعی به وسیله جاده دورود-خرم آباد به این منطقه زیبا برسید. اگرچه عبارت بلیط قطار خرم آباد به صورت مستقیم وجود ندارد، اما ایستگاه دورود برترین و محبوب ترین جایگزین ریلی برای مسافران لرستان است.

برای افرادی که سفر با خودروی شخصی یا اتوبوس خرم آباد را ترجیح می دهند، دسترسی بسیار ساده است. اگر از سمت تهران و شمال کشور حرکت می کنید، باید وارد آزادراه اراک-خرم آباد شوید. پیش از ورود به داخل شهر خرم آباد، خروجی بلوار ولایت را به سمت شمال مجتمع پتروشیمی انتخاب کنید. با ورود به جاده الشتر (خرم آباد-الشتر)، تابلوی راهنمای پارک جنگلی و تنگه شبیخون مخمل کوه را مشاهده خواهید کرد. این مسیر آسفالته و باکیفیت، شما را مستقیماً به پارکینگ و ورودی اصلی این جاذبه شگفت انگیز راهنمایی می نماید.

شرایط جاده مخمل کوه و فاصله تا شهرهای نزدیک

محور مواصلاتی مخمل کوه به علت قرارگیری در مسیر جاده استراتژیک خرم آباد به الشتر، یک جاده آسفالته، دوبانده و باکیفیت است که دسترسی خودروهای سواری را به زیرساخت های رفاهی دامنه کوه کاملا تسهیل می نماید. این جاذبه طبیعی موقعیت ارتباطی مناسبی با کانون های شهری اطراف دارد؛ به طوری که فاصله آن تا مرکز شهر خرم آباد حدود 15 کیلومتر است و رانندگان می توانند این مسافت را در کمتر از 20 دقیقه طی نمایند.

بعلاوه، شهرستان الشتر در شمال این جاذبه و در فاصله حدود 38 کیلومتری آن قرار گرفته است که دسترسی مسافران شمال استان را آسان می نماید. افزون بر این، شهر بروجرد به عنوان دومین کانون جمعیتی بزرگ استان، مسافتی در حدود 95 کیلومتر با مخمل کوه دارد که به وسیله آزادراه اراک-خرم آباد و جاده الشتر ظرف مدت یک ساعت و 15 دقیقه قابل پیمایش است.

برترین زمان بازدید از مخمل کوه لرستان

طبیعت متغیر زاگرس باعث می گردد که این کوه صخره ای در هر دوره از سال چهره متفاوتی به خود بگیرد. با این حال، انتخاب بازه زمانی مناسب بستگی به هدف شما از سفر (طبیعت گردی یا کوهنوردی) دارد که در ادامه تعیینات هر فصل آورده شده است.

مخمل کوه لرستان در بهار

فصل بهار به معنای واقعی کلمه برترین فصل بازدید از مخمل کوه و طلایی ترین زمان برای تماشای این شاهکار طبیعی در میان جاهای دیدنی خرم آباد است. از اواسط اسفند تا اواخر اردیبهشت، به علت بارندگی های مداوم، گلسنگ ها و خزه های روی صخره ها کاملاً فعال، مرطوب و به رنگ سبز زمردین درمی آیند. در این بازه زمانی، آبشار شبیخون و چشمه های دامنه کوه در بالاترین سطح دبی و جریان آب خود قرار دارند و دمای خنک هوا (بین 15 تا 25 درجه سانتی گراد) شرایط را برای برپایی کمپ و پیکنیک های خانوادگی در پارک جنگلی کاملاً ایده آل می نماید.

مخمل کوه لرستان در تابستان

با شروع فصل تابستان و کاهش شدید بارندگی ها از خرداد تا شهریور، خزه ها و گلسنگ های مخملی به علت گرمای هوا خشک شده و رنگ سبز آن ها به قهوه ای تیره و سیاه متمایل می گردد. با این حال، تابستان به علت ثبات جوی، نبود خطر صاعقه و خشکی مسیرها، برترین زمان برای کوهنوردان و صخره نوردانی است که قصد صعود به خط الراس 1,900 متری قله را دارند. در این فصل سرگرمیات آبی در حوضچه های خنک جاذبه های همجوار مانند تنگه هفت حوض رونق می گیرد و شب های دامنه کوه هوای ییلاقی و مطبوعی دارد.

مخمل کوه لرستان در پاییز

در فصل پاییز (از مهر تا آذر) چهره مخمل کوه به کلی تغییر نموده و با زرد و نارنجی شدن برگ درختان بلوط و زالزالک در پارک جنگلی 500 هکتاری رباط، اتمسفری کاملاً پاییزی حکم فرما می گردد. در این فصل گلسنگ ها هنوز رنگ سبز خود را بازنیافته اند، اما دمای هوا رو به کاهش می رود. بارندگی های پاییزی معمولاً از آبان شروع می گردد که سنگ ها را لغزنده می نماید؛ بنابراین بازدیدها بیشتر به عکاسی از منظرههای پاییزی زاگرس و پیاده روی در دامنه های کم ارتفاع محدود می گردد.

مخمل کوه لرستان در زمستان

زمستان در مخمل کوه با سرمای شدید، سوز جاده های کوهستانی و بارش برف در ارتفاعات همراه است. در این فصل، صخره های مخملی کاملاً تیره یا سفیدپوش می شوند و آبشار شبیخون در روزهای اوج سرما به حالت قندیل های یخی درمی آید. بازدید از این منطقه در زمستان به علت خطر ریزش سنگ در تنگه شبیخون، لغزندگی شدید مسیرهای دسترسی و برودت هوا برای گردشگران عادی توصیه نمی گردد؛ اما تجهیزات کامل زمستانی برای کوهنوردان حرفه ای جهت صعودهای فنی به قله الزامی است.

پوشش گیاهی و جانوری مخمل کوه

مخمل کوه به عنوان بخشی از اکوسیستم غنی زاگرس، تنوع زیستی منحصربه فردی دارد که آن را به یکی از ارزشمندترین جاهای دیدنی لرستان تبدیل نموده است. پوشش گیاهی عمده این منطقه در بخش پارک جنگلی شامل درختان خودروی بلوط ایرانی، بادام کوهی (ارژن)، زالزالک وحشی، پسته وحشی (بنه) و بوته های گون است. اما شاخص ترین ویژگی آن، گلسنگ ها (موجودات حاصل از همزیستی قارچ و جلبک) هستند که صخره های زمخت رسوبی را پوشش می دهند. از نظر حیات وحش، صخره های مرتفع و غارهای متعدد این کوهستان پناهگاه امنی برای جانورانی چون کل و بز، گرگ، شغال، روباه معمولی و گراز است. بعلاوه پرندگان شکاری نظیر عقاب طلایی، سارگپه و پرندگان بومی مانند کبک دری در ارتفاعات آن زیست می نمایند.

جاهای دیدنی اطراف مخمل کوه | تکمیل یک سفر هیجان انگیز در دل زاگرس

پیرامون مخمل کوه را زنجیره ای از شاهکارهای طبیعی و تاریخی فراگرفته است که تماشای آن ها لطف سفر شما را دوچندان می نماید. این جاذبه های متنوع از آبشارهای خروشان گرفته تا تنگه های اسرارآمیز و اقامتگاه های لوکس، همگی در فواصل کوتاهی از این کوه مخملی قرار دارند و به شما این امکان را می دهند تا با یک برنامه ریزی دقیق، در کوتاه ترین زمان از چندین مکان منحصربه فرد بازدید کنید.

پارک جنگلی مخمل کوه لرستان

این پارک جنگلی با وسعتی در حدود 500 هکتار در دامنه های شرقی مخمل کوه و در فاصله صفر کیلومتری (کاملاً مماس با جاذبه) واقع شده است. این مجموعه به علت داشتن انبوه درختان بلوط، بنه و بادام کوهی، به عنوان ریه تنفسی منطقه و تفرجگاه اصلی شهروندان خرم آباد شناخته می گردد. شهرداری و سازمان منابع طبیعی در این پارک زیرساخت های رفاهی مناسبی نظیر آلاچیق های مسقف، باربیکیو، سرویس های بهداشتی، فروشگاه های مواد غذایی و پارکینگ اختصاصی ایجاد نموده اند. جاده های داخلی این پارک کاملاً آسفالت و سنگ فرش شده اند که فضایی عالی را برای پیاده روی خانواده ها و برپایی کمپ های طبیعت گردی امن فراهم می سازد.

آبشار نوژیان

آبشار نوژیان با ارتفاع 95 متر، یکی از بلندترین و مرتفع ترین آبشارهای لرستان است که در جنوب شرقی خرم آباد واقع شده است. این شاهکار طبیعی در فاصله حدود 52 کیلومتری (تقریباً 55 دقیقه رانندگی) از مخمل کوه واقع شده است. آب نوژیان از چشمه های بالادست تامین می گردد و در بهار به اوج خروشش می رسد؛ به طوری که حوضچه های پایینی آن محل مناسبی برای پرورش ماهی های سردآبی است. اطراف این آبشار را گیاهان دارویی نادری پوشانده اند که هر ساله گردشگران و محققان زیادی را به این منطقه بکر کوهستانی می کشاند. جاده دسترسی به آن کوهستانی، پیچ درپیچ و بسیار چشم نواز است.

تنگه شبیخون مخمل کوه لرستان

این تنگه استراتژیک و صخره ای در ضلع شمالی مخمل کوه واقع شده و فاصله آن تا جاده دسترسی اصلی کمتر از 1 کیلومتر است. تنگ شبیخون لرستان به علت دیواره های صخره ای بلند و دالان های باریکش، در طول تاریخ یک گذرگاه نظامی مهم بوده و نام آن از شبیخون شاه عباس صفوی به حاکم لرستان گرفته شده است. این تنگه به علت عدم نفوذ نور خورشید به عمق دالان ها، حتی در چله تابستان نیز هوایی بسیار خنک و مطبوع دارد. انبوه درختان ممرز و بلوط در میان صخره های این تنگه، اتمسفری رازآلود و بکر برای ماجراجویی خلق نموده اند.

آبشار شبیخون

آبشار شبیخون فصلی و زیبا در دل تنگه شبیخون و در فاصله حدود 2 کیلومتری از پارک جنگلی مخمل کوه قرار گرفته است. این آبشار از دل صخره های مرتفع مخمل کوه سرچشمه می گیرد و در فصل بهار با ذوب شدن برف ها، جانی دوباره می یابد و به سمت دره جاری می گردد. به علت سایه انداز دائمی صخره های اطراف، محیط این آبشار برای استراحت های کوتاه مدت مسافران در روزهای گرم سال بسیار خنک است. دسترسی به پای آبشار احتیاجمند حدود 10 دقیقه پیاده روی سبک در دل دره است که سختی زیادی ندارد و برای عموم گردشگران امکان پذیر است.

آبشار کاکارضا

این آبشار زیبا در مجاورت روستای کاکارضا در مسیر جاده خرم آباد به الشتر واقع شده است و فاصله آن تا مخمل کوه حدود 25 کیلومتر (نزدیک به 20 دقیقه رانندگی) است. آبشار کاکارضا با ارتفاع تقریبی 20 متر از میان صخره های پوشیده از گل های وحشی به پایین می ریزد و به رودخانه کـَهمان می پیوندد. در اطراف این جاذبه، درختان کهنسال گردو، بلوط و آلوچه وحشی سایه سارهای خنکی ایجاد نموده اند. وجود سیاه چادرهای عشایری در فصل بهار و تابستان در این محدوده، فرصت بی نظیری برای آشنایی با فرهنگ محلی و خرید دوغ و نان محلی فراهم می نماید.

هفت حوض خرم آباد

این پدیده زمین شناسی شگفت انگیز که به هفت حوض مخمل کوه نیز معروفیت دارد، در جاده الشتر و در فاصله حدود 7 کیلومتری از مخمل کوه واقع شده است. این جاذبه شامل هفت حوضچه طبیعی متوالی است که بر اثر فرسایش آهکی آب در بستر رودخانه در طول هزاران سال شکل گرفته اند. آب زلال چشمه ها پس از پر کردن یک حوضچه، به صورت آبشاری کوچک به حوضچه بعدی می ریزد. این مکان در بهار و اوایل تابستان به حوضچه های طبیعی آب تنی تبدیل می گردد و صخره های صیقلی اطراف آن، لوکیشنی فوق العاده زیبا برای عکاسان طبیعت به شمار می رود.

دهکده سلامت و گردشگری مخمل کوه

این مجتمع اقامتی و سرگرمیی مدرن در دامنه های سرسبز مخمل کوه و در فاصله کمتر از 3 کیلومتری از سایت اصلی کوه واقع شده است. این دهکده مجهز، به عنوان یکی از برترین اقامتگاه های مدرن و لوکس بومگردی در ایران است که تلفیقی از معماری سنتی زاگرس و امکانات رفاهی روز جهان را ارائه می دهد. سوئیت ها و ویلاهای اقامتی این مجموعه با منظره 360 درجه به صخره های مخملی، رستوران سنتی با غذاهای محلی لرستان، مرکز اسپا و خدمات سلامت، و مسیرهای اختصاصی دوچرخه سواری، مقصدی عالی برای گردشگرانی است که خواستار اقامتی لوکس در دل طبیعت بکر هستند.

امکانات سرگرمیی و رفاهی مخمل کوه

مخمل کوه به عنوان یکی از قطب های اصلی طبیعت گردی زاگرس، پتانسیل های سرگرمیی متنوعی را برای بازدیدنمایندگان فراهم نموده است. از جمله سرگرمیات پرطرفدار در این منطقه می توان به کوهنوردی و صخره نوردی بر فراز ارتفاعات آهکی، پیاده روی در دالان های خنک تنگه شبیخون، عکاسی تخصصی از بافت گلسنگی صخره ها و پرنده نگری اشاره نمود.

توسعه زیرساخت ها در بخش پارک جنگلی باعث شده تا امکانات رفاهی مخمل کوه در سطح مقبولی قرار گیرد؛ این امکانات شامل آلاچیق های مسقف، منقل های حمل زباله و کباب پز، سرویس های بهداشتی مجزا، عبادتگاه، بوفه های خرید مواد غذایی و پارکینگ خودرو با ظرفیت مناسب است.

آیا مخمل کوه مناسب سفر خانوادگی می باشد ؟

پاسخ به این سوال کاملاً مثبت است. به علت وجود پارک جنگلی رباط در دامنه کوه و جاده دسترسی کاملاً آسفالت، خانواده ها می توانند بدون احتیاج به پیاده روی های طولانی یا تجهیزات پیچیده کوهنوردی، خودروی خود را تا نزدیکی محوطه پیک نیک راهنمایی نمایند. وجود زمین های هموار در بخش پارک جنگلی، امکان سرگرمی و استراحت را برای بچه ها و سالمندان نیز فراهم می سازد. با این حال، اگر اعضای خانواده مایل به ورود به اعماق تنگه شبیخون یا صعود به ارتفاعات صخره ای باشند، به علت شیب تند و لغزندگی سنگ ها، احتیاج به کفش مناسب و مراقبت بیشتر وجود دارد؛ اما برای یک پیک نیک روزانه و لذت بردن از سایه سار درختان بلوط، این مکان یکی از امن ترین و ایده آل ترین گزینه های خانوادگی است.

هتل ها و اقامتگاه های بوم گردی مخمل کوه لرستان

طبیعت کوهستانی مخمل کوه به علت نزدیکی به مرکز استان، گزینه های اقامتی متنوعی را در اختیار مسافران قرار می دهد. خوشبختانه امکان کمپینگ و شب مانی در مخمل کوه وجود دارد و علاقه مندان به چادر زدن می توانند در سکوهای تعیین شده پارک جنگلی با رعایت اصول ایمنی شب را سپری نمایند. برای کسانی که ترجیح می دهند در محیط های مسقف و مجهزتر اقامت داشته باشند، مجموعه های بوم گردی اطراف جاذبه و به ویژه هتل سنتی مخمل کوه لرستان (واقع در مجتمع سرگرمیی و دهکده سلامت) با اتاق های سنتی، آلاچیق های عشایری و سرو غذاهای محلی، تجربه ای اصیل از مهمان نوازی لری را ارائه می دهد. بعلاوه به علت فاصله اندک 17 دقیقه ای تا خرم آباد، هتل های خرم آباد نظیر هتل رنگین کمان، هتل شاپورخواست و هتل سالیز نیز در دسترس هستند.

نکاتی که قبل از سفر باید به آن توجه کرد

برای داشتن سفری ایمن و بدون دردسر به مخمل کوه، ضروری است چند نکته فنی و کاربردی را مدنظر قرار دهید.

• اول اینکه صخره های این کوه به شدت مستعد لغزش هستند؛ بنابراین داشتن کفش کوهنوردی با عاج مناسب الزامی است.
• گلسنگ های مخملی بسیار آسیب پذیرند و قدم گذاشتن روی آن ها باعث نابودی این بافت زنده می گردد، پس حتماً از مسیرهای پاکوب حرکت کنید.
• به علت کوهستانی بودن منطقه، همراه داشتن بادگیر، کیسه زباله برای بازگرداندن پسماندها و آب آشامیدنی کافی توصیه می گردد.

مخمل کوه لرستان | زمرد زاگرس

مخمل کوه خرم آباد فراتر از یک جاذبه طبیعی، یک بوم نقاشی زنده و ارزشمند از اکوسیستم زاگرس است که تلفیق صخره، آبشار و مخمل سبز گلسنگ ها را به نمایش می گذارد. سفر به این دیار، فرصتی برای آشتی با طبیعت و تجدید روحیه در فضایی بکر است؛ مشروط بر اینکه با سفر مسئولانه و جا نگذاشتن هیچ اثری از خود، این امانت را برای نسل های بعدی حفظ کنیم.

آیا تا به حال به لرستان و مخمل کوه سفر نموده اید؟ به نظر شما برترین زاویه برای عکاسی از این کوه کجاست؟ تجربه ها، خاطرات و سوالات خود را در بخش نظرات با ما و دیگر مسافران به اشتراک بگذارید.

سوالات متداول درباره مخمل کوه در لرستان

• مخمل کوه کجاست و چقدر با خرم آباد فاصله دارد؟

این کوه در شمال استان لرستان و در جاده خرم آباد به الشتر واقع شده و فاصله آن تا مرکز شهر خرم آباد حدود 9.5 کیلومتر (17 دقیقه رانندگی) است.

• چرا نام این کوه را مخمل کوه گذاشته اند؟

به علت وجود گلسنگ ها و خزه هایی که در فصل بهار با جذب رطوبت باران، سراسر صخره های قهوه ای و سیاه کوه را می پوشانند و ظاهری شبیه به پارچه مخمل سبز به آن می دهند.

• برترین فصل برای بازدید از مخمل کوه چه زمانی است؟

برترین زمان، فصل بهار (از اواسط اسفند تا اواخر اردیبهشت) است که گلسنگ ها در سبزترین حالت خود هستند و آبشارهای منطقه بیشترین حجم آب را دارند.

• آیا امکان شب مانی و کمپ زدن در این منطقه وجود دارد؟

بله، امکان کمپینگ و چادر زدن در سکوهای تعبیه شده در پارک جنگلی مخمل کوه وجود دارد. بعلاوه دهکده سلامت و هتل سنتی مخمل کوه نیز برای اقامت در دسترس هستند.

• نزدیک ترین جاهای دیدنی به مخمل کوه لرستان کدامند؟

تنگه و آبشار شبیخون (در جاده دسترسی کوه)، پدیده زمین شناسی هفت حوض، پارک جنگلی رباط، آبشار کاکارضا و دهکده گردشگری سلامت از نزدیک ترین جاذبه ها هستند.

• آیا برای بازدید از مخمل کوه احتیاج به تجهیزات حرفه ای کوهنوردی است؟

برای سرگرمی در پارک جنگلی و دامنه ها خیر؛ اما اگر قصد صعود به قله 1,900 متری یا پیمایش بخش های صخره ای و دست نخورده تنگه را دارید، داشتن کفش عاج دار مناسب، لباس بادگیر و تجهیزات کوهپیمایی الزامی است.